PARTNERZY PORTALU

partner portalu propertynews.pl partner portalu propertynews.pl partner portalu propertynews.pl partner portalu propertynews.pl partner portalu propertynews.pl partner portalu propertynews.pl partner portalu propertynews.pl partner portalu propertynews.pl

REKLAMA

Polska na długo pozostanie liderem - Property Forum 2013

24-25 września 2013, Warszawa

Zakończyła się III edycja konferencji Property Forum 2013. W dwudniowym spotkaniu udział wzięło ponad 1000 uczestników, a swoje opinie o sektorze i perspektywach jego rozwoju przedstawiło blisko 90 prelegentów. Rozdane zostały także statuetki konkursu Prime Property Prize.

Konferencję Property Forum 2013 rozpoczęła dyskusja na temat sytuacji na rynku nieruchomości komercyjnych w Europie Środkowo-Wschodniej, ale ze szczególnym uwzględnieniem pozycji jaką zajmuje Polska i jakie warunki są niezbędne do utrzymania przez nasz kraj pozycji regionalnego lidera. Zdaniem uczestników debaty Polska na długo pozostanie liderem rynku nieruchomości komercyjnych w regionie CEE, a deweloperzy z mocną pozycją nie będą mieli problemów z finansowanie swoich przedsięwzięć. Z kolei słabsze projekty, a także starsze obiekty komercyjne staną się celem dla graczy z dużym doświadczeniem i pomysłem na biznes - podkreślał w sesji inauguracyjnej konferencji Property Forum 2013 Michał Sternicki, dyrektor generalny, Aareal Bank AG Oddział w Polsce.

Deweloperzy, banki i eksperci rynku nie mają wątpliwości, iż pozycja polskiego rynku nieruchomości komercyjnych na tle innych państw w Europie Środkowo-Wschodniej jest bardzo mocna. - Musimy jednak walczyć o utrzymanie tego miejsca, a jednocześnie szukać innych europejskich rynków do dalszego rozwoju. Wielkie pole do popisu mają w tym względzie polscy politycy, którzy powinni być nam pomocni w ekspansji naszego biznesu do takich krajów jak Rosja, Ukraina czy Rumunia - zaznacza Waldemar Lesiak, wiceprezes Echo Investment.

Przemysław Krych, prezes Griffin Real Estate, także uważa, iż nie można „ignorować demografii" państw sąsiednich w planowaniu rozwoju działalności deweloperskiej na rynku nieruchomości komercyjnych, ale przyznaje, iż jego spółka sprzedała swoje ostatnie aktywa na Ukrainie i długo nie zamierza wracać na ten rynek. - Jesteśmy przekonani, że w Polsce nie zabraknie nam okazji inwestycyjnych - uważa.

Działalność deweloperów, niezależnie od segmentu rynku, nie może się jednak ograniczać tylko do kopiowania projektów. - Błędem deweloperów jest działalność typu „copy mashine". Trzeba dogłębnie znać sytuację w kraju i na poszczególnych rynkach regionalnych i nie lekceważyć oczekiwań klientów - zwraca uwagę Elio Szmawonian, członek zarządu Mayland Real Estate.

Jan Mroczka, prezes Rank Progress, podkreśla, że deweloperzy muszą się pogodzić z tym, iż rentowność ich projektów jest mniejsza niż kilka lat temu. - Trzeba mieć nowe pomysły, słuchać najemców i potencjalnych klientów. Przykładem jest chociażby wprowadzanie najemców kinowych do mniejszych miast - mówi.

Handel - zadyszka czy nowa szansa?
Sytuacja gospodarcza w regionie Europy Środkowo-Wschodniej i w Polsce ulega poprawie. W Polsce PKB zaczyna rosnąć, w górę idzie również sprzedaż detaliczna. Czy poprawa wskaźników gospodarczych jest odczuwalna na rynku nieruchomości komercyjnych - pyta Tonny Pinnel, dyrektor ds. finansowania nieruchomości, Colliers International.

- Kondycja gospodarki odbija się na m.in. na czynszach najmu w obiektach komercyjnych - zaznacza Sean Briggs, dyrektor zarządzający na rejon Europy Wschodniej, Dział Powierzchni Handlowych, Colliers International. - W przypadku powierzchni handlowej najemcy nadal chcą od deweloperów obniżenia stawek, ale trzeba przyznać, że dla dużych sieci handlowych, z dobrą pozycją na rynku, nadeszła prawdziwa hossa w tym zakresie i jest to świetny czas na rozwój działalności. Mali najemcy wciąż mogą mieć jednak problemy - dodaje.

Elio Szmawonian uważa, iż rozwój rynku nieruchomości handlowych to „niekończąca się historia". - Mimo różnych opinii, obecny stan to nie kres rozwoju sektora centrów handlowych w Polsce. Segment ten należy oceniać poprzez wskaźnik mkw. przypadający na 1 tys. mieszkańców. Jest więc wiele miejsce na budowę kolejnych obiektów. Mamy już do czynienia z 5. generacją centrów handlowych i na pewno będę kolejne - zapowiada.

Z przedstawicielem spółki Mayland zgadza się Michał Sternicki. - 70 proc. portfela finansowanych przez nas projektów komercyjnych to nieruchomości handlowe. Rzeczywiście handel to niekończąca się historia, ale oczywiście musimy być nadal ostrożni - wyjaśnia.
W rynek centrów handlowych ciągle wierzy także prezes Rank Progress. - Nasza firma rozwija nowe działalności, ale budujemy i będziemy budować nowe obiekty handlowe. Obecnie mamy rozpoczęte trzy inwestycje i być może w tym roku wystartujemy z kolejną. W przyszłym roku chcemy ruszyć z czterema przedsięwzięciami - mówi.

Dziś Rank Progress celuje głównie w mniejsze miasta, ale ma też plany realizacji projektów deweloperskich w największych aglomeracjach. - Mamy pracy na wiele kolejnych lat i mamy dla kogo budować - są najemcy chętni do otwierania sklepów w naszych centrach. Pod uwagę bierzemy też takie miasta jak Warszawa czy Kielce - zdradza Jan Mroczka.

Deweloperzy i eksperci widzą ogromny potencjał w rozbudowie i remodelingu starszych centrów handlowych. - Na tym rynku jest naprawdę wiele do zrobienia - zaznacza Sean Briggs. Zgadza się z nim Elio Szmawonian, który wylicza, iż w Polsce jest ok. 130 starszych centrów handlowych, które nadają się do „odświeżenia". - Polski rynek handlowy to 10 mln mkw. 42 proc. tej powierzchni istnieje na rynku ponad 10 lat. Można ją zmieniać, powiększać czy relokować na niej najemców - podkreśla.

Bardziej sceptyczny w ocenie kondycji rynku centrów handlowych jest Waldemar Lesiak, wiceprezes zarządu, Echo Investment. - Z jednej strony najemcy wyrażają chęć wejścia w kolejne projekty, ale należy wziąć pod uwagę, iż ich sytuacja jest znacznie trudniejsza niż miało to miejsce 6-7 lat temu. Warto przyjrzeć się liczbom i zastanowić się, jaka ilość powierzchni ma szansę pracować efektywnie - zwraca uwagę.

Wiceprezesowi Echo Investment rację przyznaje Sean Briggs. Jego zdaniem w Polsce są miasta przesycone powierzchnią handlową, m.in. Wrocław i Poznań. - Jest za mało badań dotyczących rynku handlowego w Polsce. Dziwię się, że banki finansują niektóre obecne projekty - mówi.

Biurowe eldorado
Waldemar Lesiak widzi jednak ogromny potencjał przed warszawskim rynkiem biurowym. - Warszawa nie uzyska nigdy statusu Paryża czy Londynu na europejskiej mapie nieruchomości biurowych, ale należy wierzyć w ten sektor - podkreśla wiceprezes Echo Investment i dodaje, iż obecnie jest bardzo dobry czas na realizację projektów biurowych w stolicy.

Tonny Pinnel zaznacza, że polski sektor biurowy napędza w głównej mierze popyt ze strony branży BPO, szczególnie na ośmiu głównych rynkach regionalnych, do których dołączają kolejne, mniejsze miasta. - Deweloperzy powierzchni biurowych mają duże pole do popisu. Znaczące inwestycje powstają nie tylko w Warszawie. Miasta takie jak Wrocław czy Poznań skutecznie przyciągają inwestorów i stwarzają nam możliwości realizacji kolejnych projektów. Te osiem rynków to ogromna przewaga Polski na światowej mapie inwestycji BPO - mówi Lesiak.

Do dalszego dynamicznego rozwoju rynku biurowego w Polsce jest potrzebna lepsza współpraca na linii deweloperzy-samorządy. - Władze części ośrodków nie rozumieją tego, że nowe biurowce, to kolejne miejsca pracy dla mieszkańców - zaznacza Waldemar Lesiak. Dodaje, że biura to bezpieczny i dający zarobić sektor nieruchomości. - Potwierdza to podejście banków. Podchodzą do finansowania biurowców w regionach na dokładnie takich samych zasadach jak w Warszawie. Nie ma żadnych problemów z pozyskaniem kredytu na nowe inwestycje biurowe w regionach - wyjaśnia.

Z kolei Georg Blaschke z banku Helaba zwraca uwagę na dużą aktywność deweloperów powierzchni biurowych w Warszawie, np. na Mokotowie. - To stwarza pewne zagrożenie nadmuchania bańki, która w końcu może pęknąć - zaznacza. W jego ocenie dla polskiego rynku nieruchomości istotne będzie to co stanie się ze światową gospodarką w przeciągu najbliższych 5 lat. - Polska to obecnie rynek bazowy w Europie, ale co się stanie za klika lat - pytał. 

Georg Blaschke zwrócił uwagę, że dużym problemem dla zagranicznych funduszy, jest ścieżka wyjścia z inwestycji w Polsce. Dzieje się tak dla tego, że krajowy kapitał jest ciągle zbyt słaby i mało aktywny. - Niemieckie fundusze zdominowały rynek biurowy na Mokotowie, jednak czas ich funkcjonowania dobiega końca. Rośnie presja, a to może zaowocować bardzo dużym problemem. Powinny powstać fundusze z polskim kapitałem skierowane do detalicznych klientów - uważa.

Zarabiać na nieruchomościach chce TFI PZU, ale Jacek Koprowski, dyrektor Biura Sektora Nieruchomości podkreśla, że barierą jest tu kwota wejścia na ten rynek. - PZU rozwija się po mału w obszaże nieruchomości, ale aktywa te są ważnym elementem strategii inwestycyjnej. Chcemy inwestować np. w biurowce, ale mamy ograniczenia co do wysokości nakładów inwestycyjnych. Na rynku jest mało produktów dostępnych dla naszego funduszu. Problemem jest także m.in. kwestia waluty w jakiej są wyceniane nieruchomości - mówił Koprowski. 

Finansowanie i prawo

Cały czas ograniczeniem w rozwoju rynku nieruchomości komercyjnych jest utrudniony dostęp do finansowania. Georg Blaschke, CEE Specialist, Helaba, podkreśla, że banki będą ostrożne w udzielaniu kredytów na projekty z tego sektora. Przemysław Krych zdradził, że jego firma postanowiła wykorzystać tą sytuację i na początku przyszłego roku wyjdzie na rynek z ofertą kredytu deweloperskiego. - Podpisaliśmy już w tej sprawie umowę z funduszem z rejonu Zatoki Preskiej - poinformował.

Przemysław Krych, Founder & CEO, Griffin Real Estate, jako barierę w rozwoju rynku podaje także jakość administracji w Polsce i niedokształceniu urzędników, co stwarza problemy w realizacji przedsięwzięć. Deweloperzy zwracają również uwagę na problemy wynikające z braku planów przestrzennych.

Krzysztof Kaczmarek, doradca podatkowy z TPA Horwath zauważył, że dla inwestorów kluczowe jest otoczenie podatkowe. - Pomimo iż nasz kraj wypada korzystnie pod tym względem na tle innych państw regionu CEE, to mamy wciąż bardzo dużo do zrobienia w tej kwestii. Zagraniczne fundusze inwestycyjne teoretycznie powinny być zwolnione z opodatkowania, ale nie było to do końca jasne. 2,5 roku temu zwróciliśmy się do Ministerstwa Finansów z prośbą o interpretację przepisów i do tej pory nie otrzymaliśmy jasnej odpowiedzi. To duży problem - uważa. 

- Wejście w daną inwestycję determinuje ocena rentowności, ryzyk i płynności. Niezbędna jest możliwość efektywnego ustawienia inwestycji pod kątem podatkowym, a ostatnio pojawiające się pomysły ze strony Ministerstwa Finansów, mogą wywrócić do góry nogami struktury w których działają inwestorzy - ocenił Kaczmarek.

RELACJE Z SESJI:

Atrakcyjność inwestycyjna miast i regionów Polski 

„Zielone budynki" - ekonomiczne aspekty zrównoważonego budownictwa na rynku nieruchomości komercyjnych - moda czy realne korzyści?

BPO - kondycja i perspektywy rozwoju rynku w Polsce 

E-commerce - perspektywy rozwoju branży w Polsce i jej wpływ na rozwój handlu tradycyjnego oraz centrów handlowych

 

Hotele. Polscy hotelarze uwierzyli w sieci - rynek franczyzy hotelowej bije rekordy 

Warszawa biznesową stolicą Europy Środkowej i Wschodniej

Centra handlowe. Drugie życie galerii handlowych - przebudowa oraz repozycjonowanie centrów handlowych I i II generacji nową drogą rozwoju dla deweloperów 

Sieci handlowe. Ostrożnie i z wyczuciem - strategie rozwoju sieci handlowych w czasach kryzysu 

Biura w regionach. Miasta przyjazne biurowcom - warunki wzrostu powierzchni biurowej w ośrodkach regionalnych 

 

Magazyny. Perspektywy podaży oraz źródła popytu na nowoczesne powierzchnie magazynowe i produkcyjne 

Prezentacje

Wasaw: Office market in numbers & major office developments

Typ pliku: Prezentacja PDF
Rozmiar pliku: 4,6 MB

Rozwój rynku e-commerce w Polsce na tle Europy

Typ pliku: Prezentacja PDF
Rozmiar pliku: 1 MB

PPP na świecie i w Polsce

Typ pliku: Prezentacja PDF
Rozmiar pliku: 2,1 MB

Rynek magazynowy w Polsce

Typ pliku: Prezentacja PDF
Rozmiar pliku: 1,3 MB

Hotele. Polscy hotelarze uwierzyli w sieci – rynek franczyzy hotelowej bije rekordy

Typ pliku: Prezentacja PDF
Rozmiar pliku: 2,4 MB

Business Services in Poland

Typ pliku: Prezentacja PDF
Rozmiar pliku: 829,06 KB

Kreowanie nowoczesnej przestrzeni miejskiej, a zagospodarowanie nieruchomości Agencji Mienia Wojskowego – szanse i zagrożenia

Typ pliku: Prezentacja PDF
Rozmiar pliku: 16,1 MB
  • PARTNER MERYTORYCZNY
  • PARTNERZY
  • PARTNERZY INSTYTUCJONALNI
  • PATRONAT MEDIALNY
  • ORGANIZATORZY

Agenda



Prelegenci

Notki biograficzne zostały przesłane przez poszczególnych prelegentów. Organizator konferencji nie ingeruje w ich treść.

A | B | D | F | G | J | K | L | Ł | M | N | O | P | R | S | T | W | Z

Galerie

Wideo



Newsletter


Najważniejsze informacje portalu propertynews.pl prosto na Twój e-mail

Propertynews.pl: dołącz do nas na Google+

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

REKLAMA
REKLAMA