• Na rynku najmu wiele jest prolongat i odnowień umów.
  • W samej Warszawie odnowienia to obecnie 48 proc. w stosunku do 30 proc. poziomu odnowień rok do roku.
  • Odchodzimy od rynku najemcy, przechodząc powoli do rynku wynajmującego.
  • Najemcy są dziś bardzo świadomi potrzeb, jakie pracownicy muszą i chcą realizować w biurach.
  • W tej chwili zawierane są już umowy na 2024 r.
  • Klienci mają świadomość, że aby mieć swój wymarzony Dream Office – to właśnie teraz muszą zamykać transakcje.
  • Luka podażowa powoduje, że notujemy wzrost umów najmu na ten i na przyszły rok.

Pandemia narysowała czarny scenariusz dalszego rozwoju rynku biurowego. Widmo opustoszałych biurowców i powszechnej pracy z domu spędzało sen z powiek deweloperom, inwestorom i pracodawcom. Popyt na biura jednak rośnie. Firmy wciąż szukają dodatkowej powierzchni. Polskę na cel wzięły też korporacje, które chcą porzucić rynek rosyjski i ukraiński. Na popularności zyskują elastyczne rozwiązania.

Jaka przyszłość czeka biura w Polsce?

Jeszcze dwa lata temu wśród deweloperów, inwestorów i pracodawców głośno mówiło się, że biura upadną. Początek pandemii przyniósł z sobą głosy, że biura nie będą już więcej potrzebne, bo nastał powszechny zachwyt nad pracą w domu. Dziś już można powiedzieć że rynek dojrzał.

- Można powiedzieć, że wracamy. Każda organizacja obmyśla swoje scenariusze. Różnice widać nie tylko w firmach, lecz i w miastach -  uważa Sylwia Piechnik, Head of Office Leasing, EPP.

Sylwia Piechnik, Head of Office Leasing, EPP
Sylwia Piechnik, Head of Office Leasing, EPP

Obserwujemy wzrost popytu na biura. - Zmiana nie dotyczy miejsca pracy, lecz potrzeb współczesnej przestrzeni biurowej - podkreślała Anna Baczkowska, architektka i menedżerka sprzedaży, Knauf Ceiling Solutions Polska Północ.

Przyszłość biur: stagnacja czy rozwój?

Zrównoważony rozwój będzie myślą przyświecającą każdemu: właścicielowi, firmie zarządzającej, zatrudniającej i wynajmującej, a nawet producentom rozwiązań do biurowców. - Zrównoważony rozwój dotyczy nie tylko finansów naszych i naszych firm, ale ma wpływ na portfele naszych dzieci – mówiła Anna Barczkowska.

 Anna Baczkowska, architektka i menedżerka sprzedaży, Knauf Ceiling Solutions Polska Północ
Anna Baczkowska, architektka i menedżerka sprzedaży, Knauf Ceiling Solutions Polska Północ

 Zrównoważony rozwój to duża szansa dla regionów: mniejszych miast, dostępnych komunikacyjnie, położonych blisko do dróg i lotnisk - Stagnacji myślę, że nie będzie - uważa Mirosław Kamiński, prezes zarządu Pomorskiej Agencji Rozwoju Regionalnego inicjatywy Inwest in Pomerania.

Mirosław Kamiński, prezes zarządu Pomorskiej Agencji Rozwoju Regionalnego inicjatywy Inwest in Pomerania.
Mirosław Kamiński, prezes zarządu Pomorskiej Agencji Rozwoju Regionalnego inicjatywy Inwest in Pomerania.

W ciekawych czasach jedynym pewnikiem jest zmiana. Jeśli coś się gdzieś na świecie stabilizuje, w innej części będzie się zmieniać. - Z perspektywy najemcy musimy być gotowi na rożne scenariusze – podkreśla Monika Łożyńska-Taras, Facility Manager BAT Dogital Business Solutions Poland. - Świadomość, że wszystko na świecie jest wyczerpywalne powoduje, że każda nowa inwestycja powinna być dobrze przemyślana – podkreśliła Łożyńska-Taras.

Monika Łożyńska-Taras, Facility Manager BAT Dogital Business Solutions Poland.
Monika Łożyńska-Taras, Facility Manager BAT Dogital Business Solutions Poland.

Biura są bardzo potrzebne

Nie możemy pracować z domu: dla zdrowia psychicznego powinniśmy mieć możliwość oddzielenia ról.  - W pracy być w pracy, a w domu być w domu. Nie w dwóch miejscach naraz – przekonywała Sylwia Piechnik. Jej zdaniem warto być optymistą. W pandemii wśród wszystkich nieruchomości komercyjnych to właśnie biura się najlepiej obroniły. W sytuacji wojny i kryzysu z rozwagą trzeba planować rozwój, zgodny z potrzebami.

Zdaniem panelistów spory popyt najemców na rynku jest i będzie się utrzymywał. W długim okresie trudno pracuje się z domu. Rynek będzie się zmieniał ze względu na ograniczoną podaż, presję na czynsze i wzrost kosztów eksploatacji, której będziemy doświadczać. - Koszty fit out idą w górę i to wydłuża umowy najmu, bo to, co jest przygotowane indywidualnie, jest bardziej komfortowe i dłużej się używa – podkreślała Izabela Potrykus, dyrektor Biura Wynajmu i Komercjalizacji PHN SA.

 Izabela Potrykus, dyrektor Biura Wynajmu i Komercjalizacji PHN SA.
Izabela Potrykus, dyrektor Biura Wynajmu i Komercjalizacji PHN SA.

Home office vs praca stacjonarna

Jeśli niezobowiązująco zapytać osoby mające dzieci w wieku szkolnym – większość z nich uważa, że nauka zdalna w szkołach mimo szczerych chęci, nie sprawdziła się. W przypadku pracy zdalnej te same osoby uważają, że praca z domu jest efektywna. Istnieją zawody, na przykład w IT, gdzie ta praca może być efektywna. Zdaniem panelistów jednak w zdecydowanej większości zawody i stanowiska nie sprzyjają pracy zdalnej. - Ostatnie lata to był rynek pracownika, benefity pozapracowe musiały być. Dziś młody pracownik, dwa czy trzy lata po studiach, jeśli w ofercie pracy nie ma 2 dni homeoffice nie jest zainteresowany zatrudnieniem. - W warunkach dekoniunktury rynek pracownika się zmieni – uważa Michał Stępień CEO, AFI Europe w Warszawie. - Mamy rozwiązania informatyczne, pozwalające wykonywać pracę zdanie, ale wprowadzenie tego jako standard powoduje, ze skracamy tydzień pracy do 4,5 – 4 dni - dodaje.

Michał Stępień CEO, AFI Europe w Warszawie.
Michał Stępień CEO, AFI Europe w Warszawie.

Biura będą musiały się zmienić

Poświęcamy czas na przemieszczanie się i już dziś widzimy, że zagraniczne i zamiejscowe spotkania odbywają się w aplikacjach Teams czy Zoom. W momencie, gdy kilka osób prowadzi wspólny projekt, i wymagany jest często conference call, to musi być do tego celu powierzchnia komfortowa. Reszta biura musi być wygłuszona tak, by możliwa była cicha praca, bez przeszkadzania kolegom z open space.

Bartłomiej Solik, partner zarządzający, TDJ Estate.
Bartłomiej Solik, partner zarządzający, TDJ Estate.

Także zdaniem Bartłomieja Solika, partnera zarządzającego TDJ Estate biura są i będą na pewno potrzebne. Prognozując kolejne kwartały i lata, przedstawiciel TDJ powiedział: - Przed nami i dołki, i okresy rozwoju, ale dobra jakość zawsze się będzie sprawdzać. To była od zawsze nasza filozofia działania, i cieszymy się, że deweloperzy coraz częściej podążają tą drogą.  Jakość powierzchni to jest to, co w nadchodzącym czasie będzie się liczyło najbardziej. Ta oferowana w nowych budynkach, gdzie zapewniają ją „zielone” rozwiązania to już dziś obowiązek a nie opcja, bo firmy coraz częściej sprawdzają i obniżają swój ślad węglowy. Starsze obiekty czeka zmiana funkcji lub skoki cywilizacyjne – podsumował Bartłomiej Solik.

Teraz jest takie 5 minut dla Warszawy. Ale już czekamy na 2025 i 2026, kiedy nowa podaż zawita na rynek - uważa Marta Zawadzka, Leasing director z Yareal Polska - Dzisiaj to czas na zrównoważony, spokojny rozwój - podkreśliła.

Marta Zawadzka, Leasing director, Yareal Polska.
Marta Zawadzka, Leasing director, Yareal Polska.

Najciekawsze biura, biurowce, powierzchnie coworkingowe oraz biura serwisowane na sprzedaż lub do wynajęcia. Zobacz oferty na PropertyStock.pl